8تیر سالروز بمباران شیمیایی سردشت
عصر روز يكشنبه هفتم تير سال 1366 شش فروند هواپيماي رژيم بعثي ،چند نقطه مسکونی از شهر سردشت را نشانه گرفته و بمباران شیمیایی کردند. همچنین ساعت 12 روز بعد نیز مجدداً مناطق مسکونی توابع این شهر مورد حمله شیمیایی قرار گرفت. بدین ترتیب سردشت نخستین شهر جهان است که قربانی جنگافزارهای شیمیایی قرار گرفت.
مردم شهر نيز به روال گذشته به سوي پناهگاهها دويدند تا از نيشتر دشمن بعثي در امان بمانند. غافل از اينكه اين حمله اينبار نيازي به پناهگاه نداشت و يك دليل گستردگي مجروحان، ناآگاهي مردم شهر از بمباران شيميايي و نحوه جلوگيري از سرايت آن بود.
بمبها در منطقه نيزهرو، چهارراه آزادي مغازه رنگرزي برادران رشيدي، دست راست كوچهاي كه در وسط آن مقبره شيخ رسول محل زيارت خاص و عام و مشرف بر سرچشمه آب شهر بود، دست چپ پائينتر از چهارراه آزادي چهارراه دوم خانه حاج رسول نريماني و مجاور گرمابه شهرداري جنب خانه عزيزالله خان مجاور ساختمان فرمانداري سابق فرود آمدند.
در ابتدا همه خوشحال بودند كه اين حادثه به نسبت بمبارانهاي گذشته، تلفات كمتري داشته است اما خيلي زود شيميايي بودن اين بمباران در شهر پيچيد.
پس از این حادثه ایران سردشت را نخستین شهر قربانی جنگافزارهای شیمیایی در جهان نامید. اما سردشت نخستین مورد استفاده از بمبهای شیمیایی توسط عراق در طول جنگ تحمیلی نبود، همانطور که آخرین آنها هم نبود.
تعدادی از هموطنان سردشتی بلافاصله بعد از حملات وحشیانه شیمیایی عراق جان سپردند. کسانی هم نجات پیدا کردند و ماندند تا با پوستها و چشمهای سوخته و تاول زده، خاطره سوختن همنوعانشان را به نسلها منتقل کنند، آنانی که ماندند هنوز از دردهای طولانی و وخیم در عذابند.
استفاده از سلاحهای شیمیایی در طول جنگ تحمیلی توسط عراق بیش از یکصد هزار مجروح و شهید در بین نظامیان و مردم بیدفاع کشورمان بهجای گذاشته است. گازهای ارگانوفسفره (عوامل اعصاب، تاولزا و گاز خردل) در طول جنگ مکرراً توسط نیروهای رژیم بعثی مورد استفاده قرار گرفت. پس از جنگ جهانی اول این نخستین باری بود که از سلاحهای شیمیایی به صورت وسیع در جنگ استفاده میشود. این موضوع آشکارا مغایر با پروتکل 1925 ژنو بود.
فجایع وحشتناک رقم خورد
عراق بر استفاده از عوامل شیمیایی در جبهههای جنگ اکتفا نکرد و بارها در مناطق مسکونی، بهویژه در روستاها بمبهای شیمیایی خود را فرود آورد. بر اساس گزارشهای رسمی حملات شیمیایی عراق علیه ایران و برخی مناطق کردنشین عراق به بیش از سی بار میرسد که مهمترین آنها عبارتند از:
- استفاده از گاز موستارد یا خردل در سردشت در هفتم تیر ماه سال 1366. این یکی از فجیعترین و وحشیانهترین حملات از نوع شیمیایی بود.
- بمباران شیمیایی بسیاری از روستاهای اطراف ایران در اسفند 1367
- شیمیایی ساکنان شهر شلمچه و روستاهای اطراف آن در اسفند 1367.
این وحشیانهترین مورد استفاده از عوامل شیمیایی بود. بمباران شیمیایی شلمچه وسیعترین مورد استفاده از جنگافزارهای شیمیایی از زمان جنگ جهانی اول تاکنون بهشمار میآید که حداقل 5 هزار نفر از مردم کرد و مسلمان این شهر کشته و 7 هزار تن زخمی شدند و بالاخره بمباران شیمیایی روستاهای اطراف شهرهای سرپل ذهاب، گیلانغرب و اشنویه در خرداد ماه 1367.
این چهار مورد مهمترین موارد استفاده از عوامل شیمیایی در طول جنگ تحمیلی علیه غیرنظامیان توسط عراق بود.اما در واقع شروع استفاده از بمبهای شیمیایی توسط عراق در جنگ تحمیلی در اوایل جنگ تحمیلی در منطقه شلمچه بود که از این بمبها بهطور محدود استفاده شد و برای دومین بار در منطقه میمک تکرار شد.
عراقیها از آغاز سال 1361 بهطور پراکنده و علنی از عوامل شیمیایی کشنده استفاده کردند. در سال 1362، عراق به کاربرد جنگافزارهای شیمیایی در پیرانشهر و حوالی پنجوین مبادرت ورزید. ایران حادثه پنجوین را جنایت جنگی نامید و مجروحین جنگ شیمیایی به بیمارستانهای تهران اعزام شدند.
از این پس عراق بهطور مکرر در عملیاتهایی چون والفجر 2، والفجر 4، خیبر، بدر و بعدها در والفجر 8 و کربلای 5 از شیمیایی استفاده کرد. 27 اسفند 1362 عراق برای اولین بار در تاریخ جنگهای دنیا از گاز اعصاب استفاده کرد.
وبلاگ پایگاه ثامن الائمه (ع) اداره کل دامپزشکی استان آذربایجانغربی حوزه 8 شهید رجایی ادارات کل استان آذربایجانغربی